Arnar var í Hólabrekkuskóla, leiðin lá síðan í grunnnám rafiðna fyrst í Tækniskólann og síðan í Fjölbrautaskólann í Breiðholti en hann lauk ekki náminu.  Aðspurður um ástæður þess þá sagði hann þær vera skort á áhuga, ég fann ekki þörfina til að læra, vissi að það væri skynsamlegt en hafði meira gaman af því að prufa mig sjálfur áfram með því að taka sundur og setja saman hluti.

Kynntist Fab Lab í tengslum við Menntun núna verkefnið

Arnar tók þátt í Menntun núna verkefninu í Breiðholti sem varð til þess að hann kynntist Fab Lab en á þeim tíma var hann atvinnulaus og fékk boðun frá Vinnumálastofnun um að mæta á námskeið hjá Námsflokkunum þar sem þrír dagar voru bóklegt nám og einn dagur í Fab Lab en fyrsta daginn sem hann mætti þá varð hann heillaður:  Fab Lab opnaði huga minn en ég hafi verið að hugsa um að koma og var með nokkur verkefni í huga en það að koma á staðinn galopnaði hugann og ímyndunaraflið sprakk út en það er svo rosalega margt sem hægt er að gera hérna segir Arnar.

Og ertu búinn að vera meira og minna í Fab Lab síðan, að hverju ertu að vinna núna?  Já eiginlega, nú er ég að búa til box til að stokka fyrir þig, upphaflega hugmyndin var að útbúa box fyrir borðspil sem heitir „Magical gathering“  en það eru mörgum sem finnst erfitt að stokka segir Arnar sem hefur mjög gaman af ýmiskonar borðspilum.

Langar að kenna fólki að nýta sér Fab Lab

Eftir fyrsta námskeiðið þá gafst Arnari kostur á, í gegnum Vinnumálastofnun, að fara á annað námskeið sem snérist eingöngu um Fab Lab svokallaða Fab Lab smiðju sem Mímir símenntun bauð upp á.  Í kjölfarið fór Arnar að taka virkari þátt í almennri starfsemi Fab Lab, aðstoða í opnum tímum og vera leiðbeinandi á námskeiðum.  Maður dettur inn í að hjálpa fólki, man eftir konu sem ég varði um 2 tímum með þó ég hafi verið að drífa mig heim, mann langar svo rosalega að hjálpa fólki til að læra á tækin og láta hugmyndir sínar verða að veruleika segir Arnar og tíminn er fljótur að líða.

Hvað langar þig síðan að gera með þessa reynslu og þekkingu í framtíðinni?  Mig langar að kenna fólki á Fab Lab.  Ertu þá að hugsa um að fara í Fab Academy sem er nám fyrir leiðbeinendur?  Það er ekki víst, eins og núna þá var ég að hjálpa til á námskeiði Innoent  fyrir 8-14 ára krakka sem voru að læra að hanna og búa til hluti í Fab Lab segir Arnar.  Ertu kennari í þér?  Þó mér finnist gaman að vera með krökkunum þá sé ég mig frekar með fólki sem er komið með grunnþekkingu og er að vinna að ákveðnum verkefnum.

Langar að verða rafeindavirki

En hvað með rafmagnið ertu að hugsa um að halda áfram að læra eitthvað í tengslum við það?  Mig hefur alltaf langað til að verða rafeindavirki og vinna með litlu hlutina, laga þá og búa til skemmtilega hluti segir Arnar, samanber stokkandi spilaboxið.  Í dag er ég með vinnu og námið bíður ( er á „hold“) en ég kem líklega til með að leiðbeina á fleiri Fab Lab námskeiðum hjá Innoent og kynna smiðjuna gagnvart frístundaheimilum segir Arnar.

Allir eiga erindi í Fab Lab

En hverjir eiga erindi í Fab Lab?   Allir, finnst mér, ég sé Fab Lab þannig fyrir mér að hér er hægt að vinna hluti sem gera lífið þægilegra eða umhverfið fallegra, þeir sem hafa áhuga á blómum geta hannað blómastanda o.s.frv. segir Arnar.   Það er sem sagt engin hugmynd of galin fyrir Fab Lab.

Ljósmynd og kvikmyndataka: Sigurbjörg Jóhannesdóttir

Bas og Linda eru frá Delft í Hollandi, Bas er rafmagnsverkfræðingur og starfaði um árabil í Fab Lab smiðjunni í Amsterstam og Linda er grafískur hönnuður og kennari og starfaði sem slíkur og hóf störf í Fab Lab í framhaldi af námi sínu í Fab Academy sem hún lauk sumarið 2014.

Þið eruð par, hvernig kynntust þið? 

Við kynntumst fyrir 10 árum þegar við unnum saman í bókabúð.  Fyrir tilviljun þá gerðist það að sumarfrísplön þeirra beggja breyttust sem varð til þess að þau ákváðu að fara saman í ferðalag í nokkrar vikur, eitt leiddi af öðru og ástin kviknaði.

Hvað varð til þess að þið komuð til Íslands?  

Bas hitti Frosta Gíslason, sem er verkefnisstjóri í Fab Lab smiðjunni í Vestmannaeyjum, sumarið 2013  í tengslum við alþjóðleg ráðstefnu í Japan sem haldin var í tengslum við Fab Academy sem er alþjóðlegt nám fyrir leiðbeinendur í Fab Lab.  Bas lauk náminu 2012 og var leiðbeinandi í því 2013 samhliða því að taka þátt í að skipuleggja námið.   Á ráðstefnunni minntist Bas á það við Frosta að hann væri að leita að öðru starfi en þá var hann búinn að vera vinna í Amsterdam í 5 ár og langaði að takast á við ný verkefni.  Á þessum tíma á Íslandi var verið að undirbúa stofnun Fab lab Reykjavík þannig að það var starf á lausu og Bas og Linda ákváðu að stökkva á þetta tækifæri.  Við lentum síðan í Keflavík 6. janúar 2014 en Fab Lab Reykjavík opnaði 24. janúar.

Hvað er svona sérstakt við Fab Lab?   

Fab Lab gerir einstaklingum kleift að koma og læra á eigin forsendum og hraða.  Fab Lab er ekki fyrir alla en smiðjan  gerir fólki kleift að vera það sjálft og skapa það sem því langar að skapa, hvort sem um er að ræða heimavinnandi húsmóður eða vöruhönnuð, segir Bas.   Fab Lab er getur hentað öllu aldurshópum frá 8 ára upp í 80+,  verkefnin geta verið einföld og flókin og allir eru velkomnir að prufa sig áfram.  Áhuginn kviknar kannski hjá krökkunum af því að þeir sjá eitthvað flott og langar að búa til eitthvað svipað, aðrir hafa vilja kanna hvort þeir geti smíðað íhluti í tæki sem hafa brotnað eða einhver kemur inn og segir  „ég er með þessa hugmynd, er hægt að hanna hana hér og prófa?“. Það eru endalausir möguleikar sem opnast fyrir alla sem hafa áhuga, segir Linda.

Við vinnum líka talsvert með hönnuðum og þess má geta að 3-4 verkefni sem voru unnin í Fab Lab tóku þátt í Hönnunarmars í ár.  Auk þess eru mörg verkefni sem eru þróuð að hluta til í Fab Lab bæði af einstaklingum, hönnuðum og fyrirtækjum.

Hefur staðsetning Fab Lab í Breiðholtinu styrkt ímynd hverfisins?   

Fab Lab hefur gert mikið fyrir hverfið og Fellagarða sem voru í niðurnýðslu þegar smiðjan var sett upp, Nýlistarsafnið er komið hér við hliðina á okkur, verið er að ljúka byggingu á nýrri íbúðablokk og ný fyrirtæki hafa verið að setja upp starfsemi sína hér, segir Bas.  Það eru sífellt fleiri sem kíkja við hjá okkur af götunni og oft hefur þessi áhugi þróast þannig að fólk fari að vinna að hugmyndum sínum, taki vini sína og fjölskyldur með segir Linda.

Kosturinn við Fab Lab hér í Breiðholtinu að við erum búðargluggi, fólk getur kíkt inn, skoðað án skuldbindinga, við erum aðgengilegri en almennt gengur og gerist með Fab Lab víðast hvar þar sem smiðjurnar eru staðsettar inn í stofnunum eða fyrirtækjum. Við erum oft spurð að því afhverju við séum ekki staðsett í miðbænum og svar okkar við því er að það er tiltölulega auðvelt að komast hingað en 3 leiðir í Strætó stoppa beint fyrir utan smiðjuna og það er nóg af bílastæðum sem kosta ekkert, segir Bas.

Hvernig sjáið þið samstarfið við grunn- og framhaldsskólana þróast?  

Áherslan hjá okkur er að þjálfa kennara í að nýta sér Fab Lab í kennslu og starfsþjálfun. Það er enginn vafi á því að það eru endalaus tækifæri til að þróa frekara samstarf við skólana og það er jafn ljóst að ein Fab Lab smiðja á Höfuðborgarsvæðinu mun ekki geta mætt þeirri eftirspurn sem þá mun skapast, segir Linda.  Vissulega er þjálfun kennara lykilatriði en oft náum við betur til nemendanna sem síðan ýta við sínum samnemendum, foreldrum og kennurum.  Við vinnum bæði frá grasrótinni með því að kveikja áhuga almennings og ungmenna og útfrá kerfunum t.d. með þjálfun kennara, segir Bas.

Með því að tvinna stafræna hönnun og frumgerðasmíð inn í nám þá bætir það nýrri vídd við námið þar sem nemendur eru við útskrift komnir með reynslu af vöruþróun og jafnvel búnir að stíga sín fyrstu skref sem frumkvöðlar eða framleiðendur.  Við erum að fá fréttir af því að nemendur úr FB sem tóku hluta af námi sínu hér í Fab Lab eiga meiri möguleika á að komast inn í tækni- og verkfræði í HÍ og HR sem og listnám í Listaháskólanum.

Stefnið þið að því að vera áfram á Íslandi eða er eitthvað annað í kortunum?   

Ísland er fínt, en ég held að við getum ekki búið við svo mikla sumarbirtu mikið lengur enda ólíkt því sem við eigum að venjast.  Ég get alveg höndlað myrkrið á veturnar þó ég sé ekki viss um að mig langi að upplifa annan eins vetur og þann sem var að líða.  Okkur langar að vinna áfram í Fab Lab og viljum gjarnan ferðast um heiminn og vinna í ólíkum smiðjum eftir að flytjum frá Íslandi en samningurinn við Bas rennur út um næstu áramót.

Ljósmynd og video: Sigurbjörg Jóhannesdóttir

Þórður er ættaður úr Eyjafirði og Akureyri en flutti ungur suður.  Það var fínt að alast upp í sveitinni en af því ég rataði ekki inn í landspróf þá gekk erfiðlega með alla skólagöngu eftir grunnskóla sem varð til þess að hann fluttist á mölina um tvítugt.  Þórður tók upp þráðinn að nýju fyrir sunnan og lauk stúdentsprófi úr Menntaskólanum við Hamrahlíð þar sem hann nýtti m.a. þau tækifæri sem opnuðust með kvöldskólanum. Þórður fór ekki í frekara formlegt nám eftir stúdentspróf og hefur þess í stað stundað sjálfsnám með bókalestri og síðustu ár í gegnum Internetið enda má segja að blaðamennska feli í sér ákveðið sjálfsnám.

Fastagestur fokkernum og í Staðarskála

Þórður hefur lengi starfað við blaðamennsku og ritstjórn.  Hann ritstýrði Vikudegi á Akureyri frá Reykjavík og var fastagestur í fokkernum og Staðarskála á þeim tíma.  Einnig starfaði hann sem blaða­maður hjá Tímanum og er nú ritstjóri Breiðholts- og Vesturbæjarblaðsins auk þess að koma að ritsjtórn Nesfrétta og efnisöflun fyrir Sveitarstjórnarmál.  Þórður byrjaði í blaðamennsku 1988 í hjá­verkum og það má segja að tölvutæknin hafi opnað enn frekar á þennan möguleika.  Í dag er ekkert mál að skrifa hvar sem er, skiptir ekki máli hvort maður er í sveitinni eða erlendis þegar verið er að vinna efni.

Hvað varð til þess að þú fórst í blaðamennskuna?

“Ég einhvernvegin leiddist út í þetta, byrjaði ungur að skrifa, las mikið Guðberg Bergsson og fór að stæla hann og ýmsa aðra höfunda. Það var eiginlega átak að komast út úr því að stæla stórskáldin.  Þrátt fyrir ástríðuna fyrir skáldskap þá hefur hann ekkert skrifað nema fyrir skúffuna sem hann hefur ekki opnað lengi.  Þórður viðurkennir að hafa stöku sinnum gripið í skáldskapinn m.a. þegar hann vantaði barnasögu í blaðið.  Það sem er skemmtilegast við blaðamennskuna er að kynnast fólki þó maður verði að geta skrifað um hvað sem er”  segir Þórður.

Þrjár litlar eru bestu ellilaunin

Þórður er mikill fjölskyldumaður og  þrátt fyrir að hann eigi bara einn son þá á hann þrjár yndislegar afastelpur sem hann telur vera sín ellilaun, sú yngsta er 20 mánaða og sú elsta 10 ára.  Tengdadóttir Þórðar er frá Rúmeníu og þar hefur hann haft n.k. útstöð síðustu ár en fjölskyldan bjó um tíma í Rúmeníu en býr nú á Íslandi eða í Gamla Kópavogi þar sem Þórður býr einnig.

Hvernig líst þér á Ísland í dag og framtíðina?

“Það er greinilegur órói í samfélaginu í dag sem eflaust má rekja til þess hve sveiflukennt íslenskt sam­félag hefur verið lengi sem leiddi á sínum tíma af sér hrunið.  Finnst eins og þetta áfall hafi leitt til enn meiri óróa og tortryggni bæði í stjórnmálunum og í samfélagi þar sem allir þekkja alla og vina­væð­ingin var alsráðandi í aðdraganda hrunsins.  Það sagði einhver stjórnmálamaður að við þyrftu fernar kosningar til að ná jafnvægi, ný öfl eiga eftir að koma fram á sjónarsviðið og flokkshyglin er ekki sú sem hún var” segir Þórður.

Stjórnarskáin þarf að vera einföld

Aðspurður um drög að nýrri stjórnarskrá þar sem m.a. er opnað fyrir persónukjör þá taldi hann ekki ólíklegt að einhvern tíman verði dustað rykið af þessum plöggum.  “Mín skoðun er að stjórnarskráin eiga að vera sem einföldust og ekki eigi að pakka inn öllu lagasafninu í eitt plagg,  vissulega þarf að skilgreina stjórn­skipanina, eignarhald á auðlyndum og stöðu þjóðhöfðingja í stjórnarksránni segir Þórður.    Það sem einna helst er umdeilt í núgildandi stjórnarskrá er málsskotsréttur forseta  (26.gr.) sem var bætt við á sínum tíma sem varnagla og neitunarvaldi gegn stjórnvaldi sem hyggðist brjóta á grundvallar mannréttindum”.

Í lok viðtalsins barst talið að þróun jafnréttismála á Íslandi, árið 1970 þá þekkist varla að konur ynnu úti nema einhleypar konur og einstæðar mæður en fljótlega eftir það þá fjölgaði mjög á vinnu­mark­aði, ungar konur fóru í langskólanám í stað húsmæðraskóla og vildu skapa sér framtíð í atvinnu­lífinu.  “Það hefur margt gerst í þessum málum þó við séum enn að reyna að vinna á launa­muninum.  En það eru ekki bara konur sem streymdu út á vinnumarkaðinn Ísland er orðið fjölmenn­ingar­samfélag og fjöldi fólks flytur til landsins á hverju ári í leit að tækifærum, vinnu­markaðurinn kallar eftir verk- og tæknimenntuðu fólki sem ekki er til í landinu. Fjölmenningin er komin til að vera og gerir ekkert nema að bæta samfélagið líkt og gerðist með innkomu kvenna á vinnumarkaðinn” segir Þórður.

Ég heimsótti Sólborgu Jónsdóttur á heimili hennar í Seljahverfi.  Sólborg er uppalin á Sunnuflöt í Garðabænum með foreldrum sínum og tveimur eldri systrum og við áttum mjög mikið af dýrum en móðir hennar var formaður dýraverndunarsamtaka.  Hún fór í Mennta­skólann í Hamrahlíð og þaðan í ítölsku og sagnfræði.   Áhuginn á ítölskunni kviknaði í MH þar sem hún hafði frábæran ítölskukennara sem varð til þess að hún fór sem skiptinemi í sagnfræði í eitt ár til Bolognia á Norður Ítalíu og í framhaldinu ákvaða hún að taka ítölsku sem aukafag í háskólanum.

Hvernig kviknaði áhuginn á fræðslu fullorðinna?

Meðfram menntaskólanum vann Sólborg í Námsflokkum Reykjavíkum sem þá var staðsettur í Miðbæjar­skólanum við tjörnina þar sem hún vann á skrifstofunni og við ýmsa þjón­ustu.  Þar kviknaði áhuginn á fullorðinsfræðslu, mér hafði alltaf gegnið vel og liðið vel í skóla og það var upplifun fyrir mig að hitta allt þetta fullorðna fólk sem hafði gert svo mikið í lífinu en aldrei lokið skóla og fékk þarna tækifæri til að taka upp þráðinn og ljúka námi.  Starfið hjá Námsflokkunum þróaðist og ég var farin að skipuleggja námskeið og fyrsta kennslan sem ég tók að mér um tvítugt var að kenna íslensku fyrir útlendinga þegar ég kenndi blönduðum hóp byrjenda í íslensku.  Verk­­efnið var vissulega áskorun en Sólborg man eftir því að móðir hennar sem var kennari sagði við hana „Það er eitt öruggt og það er að þú kannt meira í íslensku en þau“ en námskeiðið gekk ágætlega og eflaust hafa skipulags­hæfi­leikarnir og kennaragenin frá móðurinni átt þátt í því.  Í gegnum árin hef ég, ásamt Þorbjörgu Halldórsdóttur, einnig samið mikið af námsefni í íslensku sem öðru máli. Bæði almennt efni og starfstengt efni til að nota á íslenskunámskeiðum á vinnustöðum.

Leiðin lá síðar til Mímis símenntunar en í deildinni sem Sólborg leiðir er boðið upp á kennslu í fjöl­mörgum tungumálum auk íslenskukennslu sem annað tungumál auk námskeiða fyrir fatlaða ein­staklinga hjá Fjölmennt.  Um­fangið á starfseminni er mikið en 99 íslenskunámskeið voru kennd á síðasta ári hjá Mími fyrir utan námskeið í öðrum tungumálum.  Mímir býður upp á margskonar námsbrautir fyrir fólk með stutta formlega skólagöngu og námskeið fyrir innflytjendur bæði íslenskukennslu og samfélagsfræðslu.

Þörf á samfélagsfræðslu og lægri námskeiðsgjöldum í íslensku

Landnemaskólinn er dæmi um námsbraut þar sem blandað er saman íslenskukennslu og samfélags­fræðslu auk þess sem þar hefur verið fléttuð inn starfsþjálfun m.a. í tengslum við Menntun núna verkefnið, fyrirtæki og stofnanir í Breiðholti.  Það skipti miklu máli fyrir fólk að fá þessa reynslu og tengsl inn í atvinnulífið og læra íslenskuna utan skólastofunnar. Það sem hefur nýst sérstaklega vel í þessu verkefni er Íslenskuþorpið sem Guðlaug Stella Brynjólfsdóttir hefur verið að þróa fyrst í Háskóla Íslands og hefur nú verið yfirfært á Breiðholtið í Menntun núna verkefninu þar sem fyrirtæki og stofnanir í hverfinu taka þátt í íslenskukennslunni (www.islenskuthorpid.is), sjá mynd af albönskum íslenskunemum sem tóku þátt í Íslenskuþorpinu.  Hjá Mími var þessi nálgun nýtt í þróun á starfsþjálfun útlendinga í leikskólum þar sem starfsfólk fékk þjálfun frá Íslensku­þorpinu um hvernig væri best að vinna með íslenskukennslu í starfsþjálfuninni, segir Sólborg.

Í Menntun núna verkefninu upplifði maður að það er þörf á því að fara með þjónustuna til fólksins í hverf­inu þar sem fólk getur einnig fengið ráðgjöf og jafnvel barnagæslu.  Þar kom skýrt fram að verð á námskeiðum skiptir máli verkefnið niðurgreiddi námsskeiðin sem kosta almennt um 40 þúsund krónur en kostuðu 12.000 kr.  Þrátt fyrir að stéttarfélögin styrki nám­skeiðin þá vita ekki allir hvernig á að snúa sér varðandi þá styrki auk þess sem styrkirnir duga ekki nema fyrir 1-2 námskeiðum á ári. Reynslan sýnir að fólk þarf á samfelldri kennslu að halda til að ná árangri í íslenskunáminu, sérstaklega fullorðið fólk.  Það er svo margt sem hefur áhrif á hvernig gengur, aldur, uppruni, menntun, per­sónu­leiki, ertu opinn eða félagslyndur o.s.frv.   Það skiptir máli að hafa tækifæri til að æfa sig í tungumálinu t.d. í vinnunni.

Íslendingar virðast gera ríkari kröfu um að innflytjendur geti talað íslensku ef þeir koma frá landi utan Evrópu, almennt viðurkennt að Evrópubúar geti talað saman á ensku.  Mótsögnin í þessu er að fólk frá öðrum heimsálfum á oftast erfiðara með að læra íslenskuna auk þess sem margir tala svokallað tónamál og/eða eru ólæst á latneskt letur.  Mímir bíður upp á íslensku- og lestrar­nám­skeið fyrir þessa hópa.

Hvernig finnst þér íslenska fjölmenningarsamfélagið vera að þróast?

Það er frekar rólegt yfirbragð á fjölmenningarsamfélaginu hér enn sem komið er, maður veit af haturs­orðræðu og fordómum á netinu en það er ekki mjög áberandi auk þess sem ég hef valið að fylgjast ekki með því.  Ég hef kennt fólki frá um 80 löndum og það er ekkert endilega mín reynsla að það sé betra að skipta fólki eftir löndum, menntun eða öðrum þáttum.  Það sem sárvantar er sam­félags­fræðsla, þegar fólk kemur til landsins þá er það týnt og veit ekki hvar hægt er að fá upplýsingar þó t.d. Fjölmenningar­setrið á Ísafirði og Mannréttindaskrifstofa Reykjavíkur geti veitt ýmsar upplýsingar.  Í Noregi er samfélags­fræðsla skylda og það er sama hvar þú býrð þú þarft að mæta á næstu sí­mennt­unar­miðstöð og fræðslan fer fram annaðhvort maður á mann eða í gegnum Skype á tungumáli við­komandi.

Í Menntun núna verk­efninu hefur verið unnið með hugtakið Brúarsmiði sem byggir á svipuð­um grunni og samfélags­fræðslan í Noregi þ.e. að þjálfa innflytjendur til að veita samlöndum sínum og fólki sem talar sama tungumál samfélagsfræðslu.  Brúarsmiðahugmyndin er frábær og það er nauð­synlegt að hafa sterka einstaklinga inn í mál­hópunum sem geta aðstoðað þá sem eru að koma til landsins.  Ísland er lítið land og tungumála­hóparnir eru fámennir en oft er einmitt leitað til einstak­linga innan þeirra sem oft eru undir miklu álagi en reyna að gera sitt besta.  Það væri mjög jákvætt ef þessir aðilar fengju þjálfun og greiðslu fyrir að veita móttökuráðgjöf og fræðslu. Það skiptir máli að innflytj­endur læri um lýðræðissamfélagið sem það býr í og það er mikilvægt fyrir okkur að fræða sérstaklega konur þannig að þær átti sig á réttindum sínum og hvernig gildi og reglur íslensks samfélags kunna að rekast á við hefðbundin gildi þeirrar menningar sem þær koma frá eða alast upp við.

Það þarf sérstaklega að huga að unga fólkinu og menntun þess. Ungt fólk af erlendum uppruna verður að hafa tækifæri til að ljúka framhaldsmenntun og bæði framhaldsskólar og framhaldsfræðslan (fyrir fullorðna) verður að aðlaga námsleiðir sínar og kennsluaðferðir svo að allir hafi jafnan rétt og möguleika til náms.

Ég sakna þess hversu lítið við sjáum útlendinga í fjölmiðlum þannig að við heyrum sjaldan viðtöl við fólk sem talar ekki fullkomna íslensku en við höfum oft takmarkað umburðalyndi gagnvart þeim ekki hafa fullkomið vald á tungu­mál­inu.  Við förum oft að tala ensku strax og við skiljum ekki alveg hvað fólk er að segja í stað þess að hlusta betur og spyrja, oft þurfum við að tala öðruvísi við þá sem eru byrjendur í tungu­málinu, tala í nefnifalli o.s.frv.

Lífið utan vinnunnar?

Ég á tvíburadætur þær Sunnu Tam og Tinnu Mai sem eiga víetnamskan föður sem ég var gift.  Í gegnum íslenskukennsluna kynntist ég víet­nömsk­um hjónum sem eru mjög góðir vinir mínir sem varð til þess að ég fór í ferð með þeim og stórfjöl­skyldunni til Víetnam sem var alveg frábær upplifun, ég var alltaf með heima­fólki og kynntist landinu á annan hátt, svaf m.a. uppí hjá ömmunni í húsinu og fór í heimsóknir inn á ótal einkaheimili, í þessari ferð kynntist ég fyrrum manni mínu. Við fórum síðan aftur til Víetnam til að hitta fjölskyldu hans og mér finnst mikilvægt að dætur mínar rækti uppruna sinn og tengsl við fjölskyldu sína í Víetnam þar sem þær eiga mikið af frændfólki og hálfsystkini.  Eftir þessa reynslu af Víetnam þá mæli ég með því að fólk fari til landa utan Evrópu til að kynnast annarri menningu og veruleika auk þess sem Víetnam er eitt öruggasta landið sem þú getur ferðast til.

Hvað tekur svo við hér í Breiðholtinu eftir Menntun núna?

Mímir símenntun ætlar áfram að bjóða upp á íslenskukennslu í Gerðubergi og svo má geta þess að við erum flutt í glæsilegt húsnæði á Höfðabakka en það er tiltölulega einfalt fyrir Breiðhyltinga að komast þangað með leið 12 í strætó eða á hjóli.

Unnur María er hálfur Norðfirðingur, ólst upp á Akranesi en hefur frá 18 ára aldri búið í Reykjavík, lengst af í Breiðholtinu þar sem hún býr núna ásamt fjölskyldu sinni.   Unnur María er sjúkraliði, smíða- og grunnskólakennari kennir yngsta stigi í Breiðholtsskóla auk þess að stunda nám í hagnýtri Margmiðlun við Borgarholtsskóla sem hún lýkur í vor.

Landsbyggðastelpa í Breiðholtinu

Mér finnst ég alltaf vera landsbyggðarstelpa þó ég hafi lengst af búið í borginni, það er frábært að alast upp úti á landi, maður er svo frjáls, getur stússast í krabbaeldinu á Langasandi og leikið sér í fjöllunum fyrir Austan.  Eflaust hefur þessi reynslu haft sitt að segja með hversu vel mér líður hér í Breiðholtinu og það er gott að vera með börn í Breiðholti, það er svo stutt í náttúruna sem er hér allt í kringum okkur samanber útivistarparadísina Elliðárdalinn.

Það er sérstök samsetning að vera sjúkraliði og kennara, hvernig kom það til?  Ég ætlaði mér frá 6 ára aldri að verða hjúkrunafræðingur og byrjaði á að fara í sjúkraliðanám.   Eftir að hafa unnið á sjúkrahúsum sá ég að það hentað mér ekki og ég ákvað því að fylgja æskuvinkonu minni sem þá var að hefja kennaranám.  Leiðin lá í verknámsgreinarnar þar sem ég er svo mikill föndrari en upphaflega ætlaði ég að fara í textílkennarann en  ákvað að taka frekar smíðakennarann þar sem ég vildi læra á þær vélar og tól sem notaðar eru í smíðunum.

En hvað heillar þig við kennarastarfið?  Það er bara svo margt, bæði fjölbreytt og fjölskylduvænt starf og manni gefst tækifæri til að fylgja börnunum sínum eftir í þeirra námi.  Ég byrjaði að kenna á miðstigi en hef síðustu ár kennt yngri börnum þ.e. 1-4 bekk og finn að það á  best við mig, kennslan er fjölbreytt og krakkarnir eru svo skapandi á þessum aldri.

Kennarar þurfa ekki alltaf að finna upp hjólið

Ég fór í námið í Borgarholtsskóla til að þróa áfram hugmyndir mínar um námsefnisgerð og miðlun en  Unnur sem hefur þegar gefið út 3 rafræn tímarit með námsefni og kennsluleiðbeiningum en í náminu lærum við að nota ýmis hönnunar og umbrotsforrit.  Hugmyndin byrjaði sem Facebookasíða fyrir 4 árum.  Lokaverkefnið mitt  í náminu er heimasíðu og gagnagrunn með kennsluefni og -leiðbeiningum á léninu www.kennarinn.is, síðan er í vinnuslu en verður opnuð um næstu mánaðarmót.

Markmiðið með síðunni og tímaritunum er að skapa vettvang fyrir kennara til að deila með sér kennsluefni og aðferðum þannig að allir séu ekki að finna upp hjólið.  Ég hef aðallega verið að vinna með eigið efni hingað til en er að vona að fleiri bætist í hóp höfunda segir Unnur María en hún sér fyrir sér að vefurinn verði nokkurskonar markaðs- og samskiptatorg fyrir kennara á öllum skólastigum í framtíðinni.

Langamma lítur til með mér

En hvernig gengur að halda svo mörgum boltum á lofti í einu?   Það hefur gengið hingað til þó vissulega hefði ég viljað komast lengra með verkefnin mín og eyða meiri tíma með fjölskyldunni.  Það verður frábært að útskrifast í vor og eiga aftur tíma aflögu.

En hvert stefnir þú í framtíðinni, kennari, vefstjóri og útgefandi?   Mig langar að þróa hugmyndir mínar í námsefnisgerð lengra þó ég sé ekkert endilega að hætta sem kennari. Til að ramma þær inn stofanið ég útgáfufyrirtækið Kennarinn ehf í haust.  Eftir útskrift stefni ég að því að vinna meira í viðskiptahugmyndinni á bak við verkefnið og gera það sjálfbært með því  að finna leiðir til að skapa tekjur af vinnu minni í framtíðinni.

Í upphafi viðtalsins kom fram að langamma Unnar Maríu sem dó áður en hún fæddist hefur í gegnum tíðina minnt hana á að slaka á með því að gera vart við sig við ýmis tilefni á tímum þar sem verkefnin hafa e.t.v. verið of mörg og álagið of mikið.  Ekki urðu við þó varar við langömmu í viðtalinu sem þýðir væntanlega að hún er mjög sátt við þá stefnu sem Unnur María er að taka í lífinu.

Við Guðbjörg hittums í  Gerðubergi.  Guðbjörg er Eyjamær, fædd og uppalin í Vestmanneyjum, bjó lengi vel í Danmörku og býr nú í Breiðholtinu.  Hún er einstæð móður með tvö börn og þrjár kisur.

Guðbjörg uppgötvaði Fab Lab smiðjuna í Fellagörðum síðasta vor og var upp frá því tíður gestur í smiðjunni með allskonar verkefni.  Málin þróuðust þannig að í nóvember síðastliðnum tók hún við  50% starfi hjá Fjölbrautarskólanum í Breiðholti með stuðningi frá Vinnumálastofnun og Menntun núna verkefninu.  Í janúar hóf Guðbjörg síðan nám í Fab Academíunni sem hún lýkur í júní en námið er alþjóðlegt og er skipulagt af samstarfsneti Fab Lab smiðja í heiminum frá smiðjunni sem rekin er í tengslum við MIT háskólann í Bandaríkjunum.  Námið veitir þátttakendum réttindi sem leiðbeinandi í Fab Lab smiðjum víða um heim.

Hvað er svona spennandi við Fab Lab? 

Fyrst og fremst sá möguleiki að koma í framkvæmd einhverjum af þeim óteljandi hugmyndum sem ég er með í kollinum. Ég hef alveg frá því ég man eftir mér verið að hanna og þróa alls konar hugmyndir og handverk.   Fab Lab gefur manni tækifæri að þróa áfram sínar hugmyndir án þess að kosti mann handlegg.  Guðbjörg er sjálf búin að hanna og þróa ýmislegt í smiðjunni,  merki á boli, klukku, límmiða og jólagjafir auk þess að vera búin að hjálpa ótal mörgum hönuðum og hugmyndasmiðjum, Það er svo skemmtilegt að taka á móti fólki með þennan sama áhuga á að skapa, aðstoða það og sjá hugmyndir þess verða að veruleika, það er einhver glampi og hrein gleði sem kviknar innra með fólki í ferlinu og þegar hugmyndin er orðin að veruleika segir Guðbjörg.

En hvernig gengur í Fab Academy sem er nánast fullt nám með vinnu?

 Þetta var erfiðara en ég hélt en ég er búin að læra alveg ótrúlega mikið.  Við erum nánast komin í gegnum allar stöðvarnar, vinnum með öll tækin og forritin sem stuðst er við í smiðjunni en það hefur verið sérstaklega gaman að kynnast betur rafmagnshorninu og stóru fræsivélinni en mitt síðasta verkefni var að hanna og skera út hillur í fræsivélinni.  Við erum að byrja að vinna í lokaverkefninu sem á að skila 10. júní.  Ég er búin að vera með margar hugmyndir í kollinum en held ég sé komin niður á þá sem mig langar að vinna með sem lokaverkefni en það er spiladós sem er ekki einsog í gamla daga heldur meira takkar og ljós, en með þessu næ ég að nota sem flestar vélar.

En hefur ekki verið mikið álag á þér og hvað segir fjölskyldan?  Börnin mín eru mjög ánægð með pizzurnar sem hafa verið óvenjuoft á borðum síðan námið hófst, en þau eru að vísu komin á unglingsaldur en ég gæti ábyggilega ekki verið á fullu í öllum þessum verkefnum ef krakkarnir væru yngri, sérstaklega ekki þar sem maður er einn með þau.

Þú hefur verið að kljást við erfið veikindi, hvernig fórst þú að þessu? 

Veikindi mín voru það mikil að mér var tjáð að ég þyrfti að sætta mig við stöðun þ.e að geta varla lyft glasi þegar ég var sem verst.   Ég var ekki sátt við þessi skilaboð og tók ákvörðun um að láta veikindin ekki taka svo mikið pláss í mínu lífi, segja frekar við sjálfan mig „Ég er hraust, ég er glöð, ég er sterk og eitthvað jákvætt“ endurtaka þetta oft á dag og á hverjum degi og það hjálpaði strax. Samhliða fór ég að taka inn vítamínbombu sem kallast Balance Shake með Omega3 fitusýrum og það hefur hjálpað mér með það sem upp á vantaði en í dag er ég verkjalaus og lyfjalaus.

Hvað sérð þú fyrir þér að gera í framtíðinni? 

Ég vildi gjarnan eiga eigið verkstæði í framtíðinni en mér finnst líka mjög gaman að hjálpa fólki með þeirra hugmyndir og upplifa gleðina sem fylgir því að láta þær verða að veruleika, þá finnur maður að maður er að gera góða hluti, láta gott af sér leiða.  Líklega væri skemmtilegast að geta gert hvoru tveggja, unnið að eigin hugmyndum á sínu verkstæði samhliða því að leiðbeina öðrum.

Í allra nánustu framtíð þá dreymir mig um að fara til Boston á Fab 11 sem er bæði ráðstefna og útskrift úr Fab Ackademíunni sem verður í ágúst eða  í kringum Versunarmannahelgina.  Líklega er þetta eini viðburðurin sem ég myndi fórna Þjóðhátíðinni segir Guðbjörg.